***  استان قزوین  ***

مرکز استان سال تاسیس مساحت ( کیلومتر مربع) تعداد شهرستان جمعیت (نفر) شهرهای مهم محل در ایران زبان اصلی
قزوین 1376 15567 5 1127734 تاکستان، الوند و اقبالیه   فارسی، تاتی٬ مراغی٬ کردی٬ لری٬ ترکی آذری، رمانلویی

  استان قزوین از استان‌های شمال غربی ایران است. منطقه قزوین در سال ۱۳۷۳ از استان تهران جدا شد و به همراه تاکستان از استان زنجان تشکیل استان تازه‌ای به نام استان قزوین را داد. مساحت این استان حدود ۱۵٬۸۲۰ کیلومتر مربع است و با استان‌های مازندران، گیلان، همدان، زنجان، مرکزی و البرز همسایه‌است. این استان از استان‌های لرزه‌خیز ایران است.

 علاوه بر فارسی زبان‌های دیگری چون تاتی، مراغی، کردی، لری، ترکی آذربایجانی و رمانلویی نیز گویشورانی در استان دارند به گونه‌ای که زبان تاتی در تاکستان و بخش‌هایی از الموت، زبان مراغی در روستاهای مراغی‌نشین استان، زبان کردی در طارم، قاقزان، دودانگه، رودبار الموت، بشاریات و پشگلدره، زبان ترکی آذربایجانی در رامند، زهرا، خرقان٬ افشاریه و زبان رمانلویی در روستاهای کولی‌نشین استان رایج است. در این بین به جز زبان مراغی که در همه روستاهای مراغی نشین این استان به یک شکل گویش می‌شود٬ سایر زبانها بسته به شرایط اقلیمی و نیز تحت تأثیر زبانهای همسایه دارای گویشهای متفاوت هستند

                                                                       بقایای قلعه الموت (قزوین)                     دریاچه اوان (قزوین)

    جمعیت :

   جمعیت استان قزوین طبق آمار سال ۱۳۸۵ برابر ۱٫۱ میلیون نفر است که از این تعداد ۳۵۰٬۰۰۰ نفر ساکن شهر قزوین هستند.استان قزوین یکی از مناطق عمده تولید فندق، پسته، زغال‌اخته (درخت)، انگور و کشمش در ایران است.

   برپایهٔ سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، جمعیت استان قزوین در این سال بالغ بر ۱٬۱۴۳٬۲۰۰ نفر بوده که ۱/۶۲ درصد از جمعیت کل ایران را به خود اختصاص داده‌است. برهمین اساس، ۵۸۳٬۸۷۰ نفر مرد و ۵۵۹٬۳۳۰ نفر زن ساکن این استان بوده‌اند. در سرشماری سال ۱۳۸۵ خورشیدی، شهرستان قزوین با جمعیتی بالغ بر ۵۴۰٬۱۸۷ نفر، پرجمعیت‌ترین و شهرستان آبیک با جمعیتی بالغ بر ۹۱٬۴۲۱ نفر، کم‌جمعیت‌ترین شهرستان استان قزوین بوده‌است. همچنین در میان شهرهای استان، شهر قزوین با ۳۴۹٫۸۲۱ نفر جمعیت، پرجمعیت‌ترین و شهر سیردان با ۴۶۲ نفر جمعیت، کم‌جمعیت‌ترین شهر بوده‌است.

جدول 1- برآورد سطح‏ ، توليد و عملكرد در هكتا‏ر ا‏ستا‏ن‏ قزوین به‏ تفكيك‏ نوع‏ محصول‏ ( سا‏ل‏ زرا‏عى‏:90 -89  )

نام محصول سطح ( هکتار ) تولید ( تن ) عملکرد ( کیلوگرم / هکتار )
آبی دیم جمع آبی دیم جمع آبی دیم
غلات گندم 58172 95791 153963 254640 90827 345467 4377.35 948.18
جو 31267 14505 45772 122174 13778 135952 3907.39 949.92
شلتوک صدری دانه بلند 1392 0 1392 4707 0 4707 3380.71 0
پر محصول دانه بلند 221 0 221 853 0 853 3856.25 0
دانه متوسط مرغوب 668 0 668 2561 0 2561 3835.69 0
جمع 2281 0 2281 8120 0 8120 3559.84
ذرت دانه ای 6308 0 6308 66706 0 66706 10574.93 0
جمع 98029 110296 208324 451640 104605 556245
حبوبات نخود 58 669 727 71 339 410 1223.97 505.84
لوبیا 456 0 456 855 0 855 1873.92 0
عدس 48 4904 4951 43 2113 2156 905.26 430.89
سایر حبوبات 0 2 2 0 0 0 0  
جمع 562 5575 6136 968 2452 3420
محصولات صنعتی پنبه 92 0 92 193 0 193 2100 0
چغندر قند 2999 0 2999 126000 0 126000 42008.45 0
کلزا 4388 0 4388 11525 0 11525 2626.37 0
جمع 7479 0 7479 137718 0 137718
سبزیجات سیب زمینی 829 0 829 24716 0 24716 29814.08 0
پیاز 266 0 266 5337 0 5337 20077.94 0
گوجه فرنگی 10844 0 10844 326988 0 326988 30152.72 0
سبزیجات گلخانه ای 19 0 19 4860 0 4860 262702.7 0
سایر سبزیجات 1105 0 1105 19488 0 19488   0
جمع 13062 0 13062 381389 0 381389
محصولات جالیزی خربزه 7570 0 7570 264633 0 264633 34958.63 0
هندوانه 1502 827 2329 64410 9144 73554 42874.26 11058.26
خیار 1196 0 1196 27150 0 27150 22693.28  
خیار گلخانه ای 20 0 20 4061 0 4061 207210.71 0
سایر محصولات جالیزی 139 0 139 4120 0 4120   0
جمع 10427 827 11254 364375 9144 373519
نبابات علوفه ای یونجه 20597 370 20967 325422 1248 326670 15799.19 3374.32
ذرت علوفه اي 21264 13 21277 1429422 595 1430017 67221.67 46484.38
سایر نباتات علوفه ای 1904 81 1985 7589 243 7832    
جمع 43766 464 44229 1762433 2086 1764519
سایر محصولات 2740 0 2740 4492 0 4492   0
جمع کل 176065 117162 293224 2921194 123099 3044293

جدول 2 - آمار جمعيت دامي ( سال1390 )

شرح تعداد (راس) تعداد (هزار واحد دامی)
گوسفند و بره 911.68 911.7
بز و بزغاله 195.02 146.3
گاو و گوساله اصیل 44.25 420.4
گاو و گوساله دورگ 185.41 1205.2
گاو و گوساله بومی 115.33 461.3
گاومیش 0.17 1.1
شتر (نفر) 0.73 4

جدول  3 -  آمار مرغداري هاي صنعتي و نيمه صنعتي ( سال 1390 )    (كليه واحدها اعم از دارنده پروانه بهره برداري ، كارت شناسايي و غيره)

واحد شمارش مرغ گوشتی مرغ تخمگذار مرغ مادر گوشتی مرغ مادر تخمگذار پولت تخمگذار واحدهای جوجه کشی
تعداد ( باب ) 421 42 24 3 12 1
ظرفیت ( قطعه ) 10779880 6029400 1727000 590000 2738635 1250000

جدول 4 - آمار زنبورستان ها ( سال1390 )

تعداد کندو میزان تولید عسل ( کیلو گرم )
بومی مدرن جمع بومی مدرن جمع
1000 80000 1000 0.004 0.56 0.564

جدول 5 - آمار مزارع صنعتي و نيمه صنعتي پرورش آبزيان ( سال1390 )

شرح ماهیان گرم آبی ماهیان سرد آبی میگو
واحد ( تعداد ) 49 36 -
مساحت ( هکتار ) 21 3.8 -

جدول 6 - آ آمار توليد فراورده هاي پروتئيني حيواني و عسل  ( سال 1390 )    - هزارتن

گوشت قرمز شیر گوشت مرغ تخم مرغ عسل
25.5 395.6 62.8 25.6 0.6

جدول 7 -  میزان تولید آبزی پروری به تفکیک نوع ( سال 1390 )

گرم آبی سرد آبی منابع آبی ماهیان خاویاری میگوی آب شیرین شاه میگو میگوی آب شور جمع کل
114 1960 300 25 - - - 2413

جدول 8 -  - تعداد واحد های تولیدی، میزان سرمایه و اشتغال صنایع تبدیلی و تکمیلی  ( سال 1390 )    واحد :  فقره - میلیون ریال - نفر

گروه باغی گروه زراعی گروه دام و طیور گروه شیلاتی
تعداد واحد میزان سرمایه میزان اشتغال تعداد واحد میزان سرمایه میزان اشتغال تعداد واحد میزان سرمایه میزان اشتغال تعداد واحد میزان سرمایه میزان اشتغال
27 256602 725 13 56542 196 23 217649 458 0 0 0