عوامل تاثیرگذار بر بازار آتی دانه‌های روغنی

در طول سال گذشته، این صنعت چندین چالش قابل توجه را تجربه کرده است، فقدان در دسترس بودن روغن آفتابگردان پس از تهاجم روسیه به اوکراین، کمبود کارگران مهاجر در مزارع روغن نخل در سراسر آسیای جنوب شرقی به دنبال کووید و بازنگریهای متعدد سیاست صادراتی اندونزی برای صادرات روغن نخل؛ اما امسال نیز بازار شامل چالشهای مشابهی خواهد بود، به نظر میرسد، از میان متغیرهای مهمی که که بر قیمتها در سال 2023 تأثیر میگذارد.

اولین متغیر را باید در تنفیذ “فرمان سوخت زیستی اندونزی” نام برد. اندونزی، به عنوان بزرگترین تولید کننده روغن پالم در جهان، به شمار می رودکه در آن تالشها برای مبارزه با افزایش قیمت روغن خام بر سهم این کشور در بازار صادرات روغن خوراکی تاثیر می گذارد. در اواخر سال 2022، دولت رئیس جمهور “جوکو ویدودو” اعالم کرد که دستور سوخت زیستی( )B35 از اول فوریه 2023 اجرایی خواهد شد. اجرایی شدن این حکم به این معنی است که هر سوخت دیزلی که از فوریه به بعد در اندونزی فروخته میشود، باید حداقل 35 درصد سوخت حاصل از روغنهای گیاهی را داشته باشد که در اندونزی تقریبا به طور انحصاری روغن نخل خواهد بود. البته سابقه مصرف سوختهای ترکیبی در سرتاسر جهان رایج است، بگونه ای که بسیاری از کشورها به ترکیبات B5 یا B10 در تمام بنزین یا گازوئیل فروخته شده در ایستگاههای فروش نیاز دارند، با این حال دستور B35 باالترین تعهد ترکیبی در جهان است که مصرانه در خصوص استفاده از مخلوطهای سوخت زیستی، اجرایی میشود، زیرا نسبت به استفاده از محصوالت خام 100٪ تصفیه شده، رویکردی سازگارتری با محیطزیست دارد. با این حال، در اندونزی، دستور )B35( عمدتاً برای محافظت از اقتصاد این کشور در برابر قیمتهای نفت که انتظار میرود در طول سال 2023 باال باقی بماند، اجرا شده است. به نظر میرسد فرمان )B35( در سال جاری 11.44 میلیون تن روغن پالم را در داخل کشور مصرف خواهد کرد که از 9.6 میلیون تن در سال 2 تحت معیار )B30( به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. در نتیجه، اندونزی در سال جاری میالدی محدودیتهای شدیدتری را در صادرات روغن پالم به منظور تضمین عرضه کافی برای افزایش تولید سوخت زیستی اعالم کرده است. از سوی دیگر این سیاست را می توان به عنوان حمایت گرایی کوتاه مدت در برابر بازارهای بی ثبات کاال تلقی کردکه با رویکرد گستردهتری که مقامات اندونزی برای توسعه صنایع فرآوری تبدیلی داخلی اتخاذ کردهاند، همسو است. به عنوان مثال در سالهای اخیر، ممنوعیت صادرات سنگ آهن و نیکل هر دو برای تشویق سرمایهگذاری در عملیات ذوب و پاالیش در داخل کشور وضع شده است. با این وجود، در زمانی که هند اعالم نموده که درسال 2023 به مقادیر بی سابقه روغن پالم وارد میکند و انتظار میرود تقاضا از چین به دنبال کاهش محدودیتهای کووید دوباره افزایش یابد. باید انتظار افزایش قیمتهای باالیی را داشت. یکی از دالیل دیگر فشار صعودی بر قیمت روغن خوراکی، واکنش شورای کشورهای تولیدکننده روغن پالم )CPOPC( به محدودیتهای برنامهریزی شده اتحادیه اروپا به عنوان بخشی از دستورالعمل انرژیهای تجدیدپذیر، بر واردات روغن پالم این بلوک پرقدرت است. اتحادیه اروپا تحت فشار “احزاب سبز” ابتکاری را برای حذف تدریجی سوختهای زیستی مبتنی بر نخل تا سال 2030 به دلیل نگرانی در مورد “جنگل زدایی” مرتبط با تولید روغن نخل انجام داده است. در حالی که دو کشور بزرگ تولیدکننده، اندونزی و مالزی از تعهد اتحادیه اروپا ابراز ناراحتی کرده و علیه این محدودیتها به سازمان تجارت جهانی شکایت بردهاند. هر دو کشور اندونزی و مالزی، اتحادیه اروپا را به استفاده از دالیل زیست محیطی برای اجرای سیاستی که در واقع از حمایت گرایی تجاری ناشی میشود، متهم کرده اند. این موضوع در هفتههای گذشته پس از اظهارات وزیر کاالی مالزی مبنی بر اینکه این کشور ممکن است صادرات به اتحادیه اروپا را به تالفی ممنوع کند، تشدید شده است. در حالی که پاسخ رسمی شورای )CPOPC( هنوز قطعی نشده است، حتی تهدید مالزی مبنی بر ممنوعیت صادرات روغن پالم به اتحادیه اروپا، می تواند عرضه جهانی روغن خوراکی را تهدید و قیمتها را به تدریج افزایش دهد. عالوه بر این، برآوردهای شورای روغن پالم مالزی )MPOC( نشان میدهد که قیمت روغن پالم در حدود سطوح فعلی در سال 2023 با قیمتهای میانگین 920 تا 970 دالر در هر تن دالر حفظ خواهد شد و توازن عرضه و تقاضا تحت تاثیر تغییر الگوهای آب و هوایی، وضعیت نیروی کار، نوسانات ارز و سیاست و بی ثباتی ژئوپلیتیکی قرار خواهد گرفت. انتظار میرود در کوتاه مدت، اختالالت در عرضه روغن پالم به دلیل طوفانهای استوایی در تولیدکنندگان برتر اندونزی و مالزی تا سه ماهه اول سال 2023 ادامه یابد و قیمتها را قوی نگه دارد. پارامتر دیگری که قطعا بر قیمتها در سال 2023 تاثیر گذارده است عامل خشکسالی است که اکنون در آرژانتین محصول سویا را به شدت تهدید میکند. در حالی که قیمت روغن پالم ممکن است تحت فشار مسائل و قضایای ژئوپلیتیکی باشد، قیمت روغن سویا با یک چالش زیست محیطی مواجه است. این روغن که از نظر مصرف جهانی پس از پالم در رتبه دوم قرار دارد، به دلیل خشکسالی بزرگ در بزرگترین صادرکننده این کاال در جهان، در معرض خطر کاهش عرضه در آرژانتین است. تاکنون، میزان بارندگی در مناطق کلیدی و قطبهای کشاورزی در حال رشد آرژانتین در کمترین میزان خود در سه دهه گذشته بوده است، که پدیده که ناشی از سومین طلسم متوالی سیطره جریان”النینا” می باشد، آب و هوای خشک را به آمریکای جنوبی آورده و قیمت سویا را در معرض نوسان شدید قرار داده است. هوای خشک در آمریکای جنوبی به طور قابل توجهی عملکرد و تولید سویا را کاهش میدهد. کلید سال 2023 ممکن است محو شدن الگوی آب و هوای النینا باشد که عامل شرایط خشک در آمریکای شمالی و نوبی است. انتظار میرود این شرایط در سال 2023 تعدیل شود، که نویدبخش خوبی برای محصوالت زمستانی و پاییزی ایاالت متحده و آرژانتین و پاراگوئه است. بر اساس دادههای بورس غالت “بوئنوس آیرس” از هفته آخر سال 2022، تنها 10 درصد از محصول در شرایط خوب یا عالی ارزیابی شده است که در تضاد کامل با 57 درصد یک سال قبل است. بخش قابل توجهی از شکست محصول این کشور فشار بیشتری را در سمت عرضه به بازار روغن خوراکی جهان وارد میکند و در حال حاضر افزایش بی رویه قیمتها یک احتمال واقعی به نظر میرسد. به شکلی که حتی در صورت رسیدن بارندگی و بهبود محصول، همچنان احتمال عدم اطمینان بیشتر و ریسک باال در مورد ورود روغن سویای آرژانتین به بازار جهانی وجود دارد. از سوی دیگر در طول 5 سال گذشته “پزو آرژانتین” تورم باالیی را تجربه کرده است و از زمان شیوع بیماری همه گیر، شیب افزایشی آن سرعت بیشتری گرفته است، به طوری که در سال 2022 بسیاری از کشاورزان آرژانتینی تصمیم گرفتند از فروش محصوالت خود در بازار به دلیل کاهش ارزش فروش محصوالتی که در سطح بینالمللی به دالر آمریکا قیمت گذاری شده اند، خودداری کنند. این بحران باعث شد که دولت از طرح اقتصاددانان موسوم به “ سویا دالر” را برای ارائه قیمت تضمینی که کشاورزان بتوانند با آن به صورت عادالنه و منصافه سویای خود را بفروشند، استقبال کند. در نتیجه موفقیت این طرح، ممکن است انگیزه ای برای کشاورزان وجود داشته باشد که منتظر بمانند، محصول خود را حفظ کنند و در مورد بازگشت “سویا دالر” در بازار فعلی گمانه زنی کنند، که این سیاست نیز در نهایت باعث محدودیت بیشتر عرضه در بازار جهانی روغن خوراکی میشود. محصوالت آمریکای جنوبی (از برزیل، آرژانتین و پاراگوئه) روی هم 54 درصد از تولید جهانی سویا را تشکیل می دهند، اما روغن سویا حاصل از این دانهها تنها 15 درصد از کل بازار جهانی روغن نباتی را تشکیل میدهد. اخیراً یک سری اصالحات در الگوی کشت محصوالت آرژانتینی انجام شده است که بیشترین کاهش در کشت دانه سویا صورت گرفته است. بزرگترین کاهش طی 2 هفته گذشته از سوی بورس غالت “روزاریو” بود که برآورد تولید دانه سویا در سال 2023 را از 49 میلیون تن به 37 میلیون تن کاهش داد. البته تجارت به دلیل صادرات کمتر سویا از پاراگوئه به آرژانتین و برزیل و همچنین کاهش صادرات از آمریکای جنوبی به سایر بازارهای وارداتی عمده مانند مصر و ترکیه نیز نسبت به سال گذشته کاهش یافته است. از سوی دیگر، اخیراً،کشورهای غربی از جمله ایاالت متحده سقف قیمتی را برای فروش بینالمللی نفت خام روسیه اعمال کرده اند که اقدامی برای ضربه زدن به هزینههای جنگی کرملین است. در این رابطه روسیه هفته گذشته اعالم کرد که نفت یا فرآوردههای نفتی را به این کشورها نمی فروشد. حرکت در قیمت نفت خام بر آینده کشاورزی دانههای روغنی تأثیر می گذارد زیرا تقاضا برای ذرت و سویا ایاالت متحده تا حدی از سوختهای تجدید پذیر ناشی میشود. ذرت عنصر اصلی برای تولید اتانول است، در حالی که روغن سویا برای تولید سوختهای زیستی استفاده میشود. بنابراین قیمتهای باالتر نفت، تولید چنین سوختهایی را جذابتر میکند. به طور سنتی،آمریکای جنوبی بازارهای دانههای روغنی زمستانی را هدایت میکند و پیشبینیهای هواشناسی برزیل و آرژانتین، محرک تغییرات روزانه قیمتهای آتی سویا هستند چنانکه از دادهها، میتوانیم دلیل آن را ببینیم. اکنون پیشبینی میشود در زمستان امسال 153میلیون تن دانه سویا در برزیل، 45 میلیون تن سویا در آرژانتین و 10 میلیون تن تن سویا از پاراگوئه، برداشت شود که در مجموع بخش اعظم کل تولید ساالنه سویا در جهان – به طور دقیق، 54٪ از آمریکای جنوبی -را تشکیل می دهد. با این حال، حتی تولید غالب سویا در آمریکای جنوبی به شکلی واقعی بر بازار گسترده جهانی روغن نباتی (روغنهای خوراکی) تأثیری ندارد چون روغن سویا که از 208 میلیون تن دانههای سویا در آمریکای جنوبی به دست میآید، تنها 15 درصد از کل بازار جهانی روغن نباتی را در برابر روغن سویا 28( درصد سهم

بازار) و روغن نخل 35( درصد از سهم بازار) به خود اختصاص میدهد. در اوکراین هم، در ابتدای ماه فوریه 2023 نتیجه تاخیر در اقدامات کشتیها به بنادر دریای سیاه و کاهش تقاضای صادرات، تجار قیمت

خرید سویای GMO را 15-10 دالر در تن کاهش دادند و به -410 440 دالر در تن رساندند. در این زمینه، کارخانجات صنایع تبدیلی نیز افزایش قیمت خرید را متوقف کردند و آنها را در سطح 475-460 دالر در تن برای سویای GMO و 493-465 دالر در تن برای سویای غیر GMO باقی گذاشتند. قیمت پایین کنجاله سویا و کنجاله آفتابگردان منجر به کاهش قیمت خرید آفتابگردان شده و فشار بر بازار سویا افزایش داده است. از سوی خریداران اروپایی، قیمت تقاضا برای سویا با GMO در سطح 520-500 دالر در تن DAP – لهستان و رومانی، برای سویا بدون GMO – در سطح 560-540 دالر / تن DAP – ایتالیا باقی می ماند. از سپتامبر، اوکراین 1.6 میلیون تن سویا صادر کرده است که 58 درصد بیشتر از نرخ سال گذشته است. با توجه به افزایش برداشت به 3.6 میلیون تن و پتانسیل صادرات  6 میلیون تن، 1 میلیون تن دیگر سویا آزاد باقی می ماند که فروش آن با کاهش تقاضا در برابر رکورد برداشت در برزیل، پیچیده خواهد شد. در فصل جاری، اتحادیه اروپا واردات سویا را 25 درصد نسبت به سال قبل کاهش داد و به 6.2 میلیون تن رساند. سهم عرضه از ایاالت متحده از 37.5 درصد به 49 درصد یا 3 میلیون تن، از اوکراین – سه برابر شده از 000،230 تن به 640 هزار تن، در حالی که از

برزیل از 46 درصد به 28.2 درصد یا 1.76 میلیون تن کاهش یافته است. عرضه سویای آمریکا به دلیل قیمت پایین آن افزایش یافته است، بنابراین صادرکنندگان برزیلی برای به دست آوردن مجدد بازار اتحادیه اروپا باید قیمتها را کاهش دهند. البته کارشناسان همچنان به افزایش پیشبینیها برای محصول سویای برزیل ادامه میدهند و تخمین خود را به رکورد 154.2 میلیون تن رساندند که پیشبینی 153 میلیون تنی USDA را شکست. معامالت آتی سویا در ماه مارس در بورس شیکاگو با 1.3 درصد افزایش در هفته به 565 دالر در هر تن رسید. ایاالت متحده با 30 درصد از تولید جهانی سویا، سهمی

از روغن سویا معادل 8.5 درصد از کل روغن نباتی جهان را دارد. ایاالت متحده همچنین روغن کانوال، روغن دانه آفتابگردان، روغن بادام زمینی و روغن پنبه دانه را تولید میکند. در سال 2023 تولید جهانی تخمه آفتابگردان 50.7 میلیون تن پیشبینی میشود که 12 درصد کمتر از رکورد برداشت محصول در سال گذشته است. انتظار می رود بیشترین کاهش در اوکراین، روسیه و مولداوی به دلیل کاهش سطح برداشت باشد. اگرچه رشد تولید برای آرژانتین، ایاالت متحده، صربستان، ترکیه و اتحادیه اروپا پیشبینی شده است اما با این حال، میزان کاهش عرضه را جبران نخواهد کرد. پیشبینی میشود مصرف جهانی تخمه آفتابگردان در 2023 با 3 درصد کاهش به 50.1 میلیون تن برسد. اما پدیده جالب در تحلیل بازار روغن نباتی این است که قیمت روغن پالم و روغن سویا با هم حرکت میکنند و حتی قیمت دانههای سویا، کلزا، آفتابگردان و سایر دانههای روغنی به موازات هم نوسان نشان میدهند. روغن پالم در بسیاری از کاربردهای صنعتی – نه فقط در محصوالت نانوایی، شکالت و سایر کاربردهای “روغن خوراکی”، بلکه در صابون، دئودورانت، لوازم آرایشی، شامپو، شمع، سوختهای زیستی، روان کنندهها و مواد شیمیایی، مواد دارویی مختلف مورد استفاده در تولید سایر کاالها استفاده میشود. این امر باعث میشود که روغن پالم تا حدی جایگزینی برای نفت خام یا حداقل برای برخی محصوالت خاص مبتنی بر نفت باشد.

یک محاسبه خیلی سریع نشان می دهد که بازده هفتگی معامالت آتی نفت خام برنت و روغن پالم مالزی در طول 10 سال گذشته همبستگی مثبت 0.18 داشته است که یک رابطه بسیار چشمگیر

برای دو بازار غیرمشابه به شمار می رود. با در نظر گرفتن این موضوع، اگر فکر کنید که قیمت نفت خام در سال 2023 به سمت باالتری میرود (و من شخصاً به این سمت متمایل هستم)، ممکن است در مورد بهبود معامالت آتی روغن پالم نیز کمی خوش بین باشید. و اگر کمی نسبت به معامالت آتی روغن پالم احساس صعودی داشته باشید، ممکن است برای قیمت روغن سویا نیز کمی خوشبین باشید (حتی در 62 سنت) هیچ یک از اینها حتی نیاز به آب و هوای آمریکای جنوبی یا نیتهای ریاضی درازمدت الگوی کاشت آمریکای شمالی

برای استدالل ندارد. البته بسیاری از متغیرهای دیگری هم در این یادداشت به آن اشاره شده که مسیر بازارهای جهانی دانههای روغنی را در هفتهها و ماههای آینده هدایت میکنند، اما وقتی نوبت به قضاوت درباره اهمیت تأثیر هر محصول بر قیمت جهانی روغنهای خوراکی میرسد، به حفظ آن جهت حس تناسب در ذهن کمک میکند. نکته دیگر آن است که با شروع سال 2023، تقاضای چین، عدم قطعیتهای مربوط به خروج چین از سیاست «کووید صفر» و جاهطلبی مقامات برای تقویت امنیت غذایی داخلی، خطرات بازار را برای سال آینده افزایش خواهد داد و انتظار میرود چین، بزرگترین واردکننده سویا در جهان، در ماههای آینده با بازگشایی این کشور پس از سالها محدودیتها COVID-19، خرید خود را تا سپتامبر آینده افزایش دهد. در برخی از گزارشها نیز انتظار می رود افزایش تولید داخلی سویا باعث کاهش اتکا به ذخایر سویای خارجی برای برآوردن پیشبینیهای تقاضای داخلی فعلی شود. از این رو، پیشبینی واردات سویا از 98 میلیون تن به 96 میلیون تن کاهش یافته است. کاهش حجم کنجاله سویا بر پیشبینی 2023 فشار نزولی وارد میکند تا از 96 میلیون تن به 95 میلیون تن کاهش یافته یابد. در هر حال از یاد نبریم که با آغاز سال نو و با کاهش اخیر قیمت روغنهای گیاهی، الگوی اشتهای چینیها برای روغنهای گیاهی افزایش یافته است و این افزایش در ماههای بعدی نیز قابل انتظار و برای تجار خاورمیانه حداقل تا شهریور ماه آتی هنوز آربیتراژ قابل توجهی در این بازار نهفته است

دسترسی آسان به این صفحه
چاپ
پست الکترونیک

لینک کوتاه مطلب

https://iranslal.com/?p=176462